วิทยาศาสตรบัณฑิต
สาขาเทคโนโลยีชีวภาพ

“หลักสูตรที่เปิดโอกาสให้ คุณ ดีไซน์ความเป็นนักเทคโนโลยีชีวภาพในฉบับของตนเอง”

เลือกเส้นทางความเชี่ยวชาญได้ 4 หมวดวิชา และเลือกได้ทั้งแผนฝึกงานพร้อมโครงงานพิเศษ หรือแผนสหกิจศึกษา

คำอธิบายหลักสูตร

หลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีชีวภาพ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2570) มุ่งพัฒนาบัณฑิตตามอัตลักษณ์ “นวัตกรเทคโนโลยีชีวภาพแห่งอนาคต (Biotech Innovators of Tomorrow)” ผู้เรียนจะได้สร้างพื้นฐานที่แข็งแรงทั้งทฤษฎีและปฏิบัติในศาสตร์หลักของเทคโนโลยีชีวภาพ ได้แก่ จุลชีววิทยา พันธุศาสตร์ ชีวเคมี วิศวกรรมกระบวนการชีวภาพ พันธุวิศวกรรม ชีวสารสนเทศศาสตร์และโอมิกส์ ชีววิทยาระบบและชีววิทยาสังเคราะห์ ตลอดจนการสร้างสรรค์และพัฒนานวัตกรรมทางเทคโนโลยีชีวภาพ

หลักสูตรออกแบบตามแนวทางการศึกษาที่ยึดผลลัพธ์การเรียนรู้ (Outcome-Based Education) สอดคล้องกับนโยบายเศรษฐกิจ BCG และเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) เพื่อสร้างบัณฑิตแบบ “T-shaped” ที่รู้ลึกในศาสตร์ที่ตนสนใจ ควบคู่กับทักษะข้ามสาขา เช่น การคิดวิเคราะห์ การสื่อสาร การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ และแนวคิดผู้ประกอบการ

📌 สำหรับนักศึกษาปัจจุบัน (หลักสูตรปรับปรุง พ.ศ. 2566)
ข้อมูลในหน้านี้เป็นของหลักสูตรปรับปรุง พ.ศ. 2570 ซึ่งใช้กับนักศึกษาที่เข้าศึกษาตั้งแต่ปีการศึกษา 2570 เป็นต้นไป นักศึกษาที่เข้าศึกษาก่อนปีการศึกษา 2570 ยังคงศึกษาตามหลักสูตรปรับปรุง พ.ศ. 2566 จนสำเร็จการศึกษา ตรวจสอบรายละเอียดข้อมูลได้จากจากเล่มหลักสูตร พ.ศ. 2566 หรือสอบถามอาจารย์ที่ปรึกษา

ภาพรวมการเรียนแต่ละชั้นปี

 ปี 1 วิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ วิชาศึกษาทั่วไป และวิชาเทคโนโลยีชีวภาพเบื้องต้น รวมถึงการสร้างสรรค์และพัฒนานวัตกรรมทางเทคโนโลยีชีวภาพ
ปี 2 เคมีอินทรีย์ เคมีวิเคราะห์ จุลชีววิทยา พันธุศาสตร์ ชีวเคมี หน่วยปฏิบัติการทางวิศวกรรมกระบวนการชีวภาพ และระเบียบการวิจัย
ปี 3 พันธุวิศวกรรม ชีวสารสนเทศศาสตร์และโอมิกส์ วิศวกรรมชีวเคมีและกระบวนการหมัก ชีววิทยาระบบและชีววิทยาสังเคราะห์ สัมมนา และวิชาในหมวดเฉพาะทางที่เลือก / ภาคฤดูร้อน: ฝึกงานภาคสนาม (แผน 1) หรือเตรียมความพร้อมสหกิจศึกษา (แผน 2)
ปี 4 โครงงานพิเศษและวิชาเลือก (แผน 1) หรือสหกิจศึกษาเต็มภาคเรียนในสถานประกอบการ (แผน 2)

📌 หมายเหตุ: นักศึกษาที่เข้าศึกษาก่อนปีการศึกษา 2570 ศึกษาตามหลักสูตรปรับปรุง พ.ศ. 2566 (ไม่น้อยกว่า 134 หน่วยกิต)

 เลือกเส้นทางความเชี่ยวชาญได้ 4 หมวดวิชา

ในชั้นปีที่ 3-4 นักศึกษาเลือกศึกษาหมวดวิชาเฉพาะทางหนึ่งหมวด (15 หน่วยกิต) จาก 4 หมวด และเลือกวิชาเลือกเพิ่มเติมได้อีกไม่น้อยกว่า 6 หน่วยกิตตามความสนใจ

1) หมวดเทคโนโลยีชีวภาพอุตสาหกรรม
เน้นการประยุกต์เทคโนโลยีชีวภาพในวิศวกรรมกระบวนการผลิต โดยใช้ตัวเร่งปฏิกิริยาชีวภาพทั้งเซลล์จุลินทรีย์และเอนไซม์ การพัฒนากระบวนการผลิตและการแยกผลิตภัณฑ์ทางชีวภาพ การเพิ่มมูลค่าวัตถุดิบราคาถูกหรือของเหลือใช้ รวมถึงการจัดการนวัตกรรมและการถ่ายทอดเทคโนโลยีในอุตสาหกรรมชีวภาพ

2) หมวดเทคโนโลยีชีวภาพพืช
เรียนรู้หลักการ เทคโนโลยี และชีวนวัตกรรมเพื่อเพิ่มคุณภาพและปริมาณผลผลิต การปรับปรุงพันธุ์ การวิเคราะห์ระดับโมเลกุล การพัฒนาผลิตภัณฑ์จากพืชสมุนไพร และการจัดการศัตรูพืชอย่างยั่งยืน ไปจนถึงเทคโนโลยีสมัยใหม่ เช่น การดัดแปลงพันธุกรรม เครื่องหมายโมเลกุล และการแก้ไขจีโนม เพื่อต่อยอดด้านการแพทย์ เภสัชกรรม และการเกษตร

3) หมวดชีวสารสนเทศศาสตร์
เน้นการเขียนโปรแกรม ขั้นตอนวิธีทางชีวสารสนเทศ ฐานข้อมูลชีวภาพ วิทยาการข้อมูล และปัญญาประดิษฐ์ เพื่อวิเคราะห์ข้อมูลโอมิกส์และข้อมูลชีวภาพขนาดใหญ่ ประยุกต์ใช้ในการทำนายการเกิดโรค การออกแบบและพัฒนายาหรือสารชีวภัณฑ์ การค้นหาสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ และต่อยอดสู่นวัตกรรมแพลตฟอร์มดิจิทัลทางการแพทย์และการเกษตร

4) หมวดนวัตกรรมผลิตภัณฑ์ชีวภาพ
บูรณาการความรู้เพื่อนำทรัพยากรชีวภาพไปสู่ผลิตภัณฑ์ที่ปลอดภัย มีคุณภาพ และได้มาตรฐาน ครอบคลุมการประเมินความปลอดภัยในระดับจุลินทรีย์ เซลล์ และสัตว์ทดลอง กฎหมายและมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง พร้อมฝึกออกแบบ พัฒนา นำเสนอ และทดสอบตลาดผลิตภัณฑ์ในสถานการณ์จริง ครบวงจรตั้งแต่วัตถุดิบจนถึงการรับรองผลิตภัณฑ์

นอกจากนี้ยังมีวิชาเลือกในสาขาให้เลือกอีกหลากหลาย เช่น ไวรัสวิทยา, เทคโนโลยีชีวภาพฟังไจ, นาโนเทคโนโลยีชีวภาพ, การออกแบบยาเชิงคอมพิวเตอร์, เครื่องมือและเทคนิคการเรียนรู้ด้วยเครื่องเพื่องานทางชีวภาพ, การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์และความยั่งยืนในอุตสาหกรรมชีวภาพ, เทคโนโลยีการผลิตเบียร์, จีโนมิกส์, ภูมิคุ้มกันวิทยา และเภสัชกรรมทางเทคโนโลยีชีวภาพ

📌 หมายเหตุ หลักสูตร 2566 มี 4 หมวดวิชาดังนี้
• หมวดเทคโนโลยีชีวภาพอุตสาหกรรม
• หมวดเทคโนโลยีชีวภาพพืช
• หมวดเทคโนโลยีชีวภาพชีวสารสนเทศศาสตร์
• หมวดทรัพยากรชีวภาพและการประยุกต์
นักศึกษาเลือกเรียนวิชาในหมวด 18 หน่วยกิตและวิชาเลือกอื่นอีกไม่น้อยกว่า 8 หน่วยกิต (รวมวิชาเลือก 26 หน่วยกิต)

การฝึกประสบการณ์จริง เลือกได้ทั้งแผนฝึกงานและแผนสหกิจศึกษา

นักศึกษาทุกคนได้ลงมือทำงานจริง โดยเลือกได้ 1 แผน (วิชาบังคับเลือกในสาขา 7 หน่วยกิต)

แผน 1 ฝึกงานภาคสนาม + โครงงานพิเศษทางเทคโนโลยีชีวภาพ เหมาะกับผู้ที่สนใจงานวิจัยหรือวางแผนศึกษาต่อในระดับบัณฑิตศึกษา ซึ่งประกอบด้วยวิชา
ฝึกงานภาคสนาม (ทช.491) ไม่น้อยกว่า 220 ชั่วโมง ในหน่วยงานที่สาขาวิชาเห็นชอบ ช่วงภาคฤดูร้อนของชั้นปีที่ 3
ทำโครงงานพิเศษ (ทช.492 และ ทช.493) ในชั้นปีที่ 4 ตั้งแต่ออกแบบการทดลอง เขียนโครงร่าง ทำวิจัย วิเคราะห์ผล ไปจนถึงนำเสนอผลงานในที่ประชุมวิชาการ ภายใต้การดูแลของอาจารย์ที่ปรึกษา

แผน 2 สหกิจศึกษา เหมาะกับผู้ที่ต้องการประสบการณ์การทำงานจริงและเตรียมพร้อมเข้าสู่ภาคอุตสาหกรรม ซึ่งประกอบด้วยวิชา
เตรียมความพร้อมสหกิจศึกษา (ทช.494) ช่วงภาคฤดูร้อนของชั้นปีที่ 3 ได้แก่ การเตรียมเอกสารสมัครงาน การสัมภาษณ์งาน การพัฒนาบุคลิกภาพ ทักษะการสื่อสารทางวิทยาศาสตร์ โปรแกรมคอมพิวเตอร์เบื้องต้น และความปลอดภัยในห้องปฏิบัติการ
ปฏิบัติงานสหกิจศึกษา (ทช.495, 6 หน่วยกิต) เต็มภาคเรียนที่ 1 ของชั้นปีที่ 4 ในสถานประกอบการ ทำงานในลักษณะพนักงานชั่วคราวตามโครงงานที่ได้รับมอบหมาย ประเมินผลร่วมกันโดยอาจารย์ที่ปรึกษา พนักงานที่ปรึกษาในสถานประกอบการ และคณะกรรมการ

📌 หมายเหตุ หลักสูตร 2566 ไม่มีการแยกแผนและไม่มีแผนสหกิจศึกษา นักศึกษาทุกคนต้องเรียนรายวิชาฝึกงานภาคสนาม และโครงงานพิเศษทางเทคโนโลยีชีวภาพ

การศึกษาต่อในระดับที่สูงขึ้น

สามารถศึกษาต่อในหลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาเทคโนโลยีชีวภาพ ที่คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มธ. หรือสถาบันการศึกษาชั้นนำอื่น ๆ ทั้งในและต่างประเทศ

กลุ่มอาชีพเป้าหมายเมื่อจบการศึกษา

• อาจารย์ทั้งในหน่วยงานราชการและเอกชน
• นักวิจัย นักวิทยาศาสตร์ และผู้ช่วยวิจัยทั้งในหน่วยงานราชการและเอกชน
• นักวิเคราะห์ข้อมูลทางชีวภาพ ข้อมูลทางการแพทย์ และข้อมูลทั่วไป
• ผู้ควบคุม ดูแลข้อมูล ประมวลผลข้อมูลทางชีวภาพและข้อมูลทั่วไปทั้งหน่วยงานรัฐและเอกชน
• พนักงานราชการและพนักงานรัฐวิสาหกิจ
• นักนวัตกรรมด้านเทคโนโลยีชีวภาพ
• ผู้ประกอบการด้านเทคโนโลยีชีวภาพ
• นักออกแบบยา ผลิตภัณฑ์เวชแพทย์ด้านโปรตีน และสารจากสิ่งมีชีวิต
• ฝ่ายควบคุมการผลิต ฝ่ายตรวจคุณภาพสินค้า หรือผู้แทนขายอุปกรณ์และสารเคมีทางเทคโนโลยีชีวภาพ ในสถานประกอบการต่าง ๆ
• อาชีพอิสระ

ข้อมูลรายละเอียดหลักสูตร (Programme Specifications)

สถาบันผู้ให้ปริญญา (Awarding body/institution)
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

สถาบันที่จัดการเรียนการสอน (Teaching institution)
สาขาวิชาเทคโนโลยีชีวภาพ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต

การรับรองโดยองค์กรวิชาชีพหรือหน่วยงานตามกฎหมาย (Professional or statutory accreditation)
หลักสูตรนี้เป็นหลักสูตรวิชาการด้านเทคโนโลยีชีวภาพ และไม่ได้อยู่ภายใต้การรับรองของสภาวิชาชีพเฉพาะ อย่างไรก็ตาม หลักสูตรฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2570 ได้ผ่านการพิจารณากลั่นกรองโดยคณะกรรมการนโยบายวิชาการ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เมื่อวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2569 และได้รับอนุมัติเห็นชอบจากสภามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เมื่อวันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2569
สำหรับหลักสูตรฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2566 ได้รับอนุมัติเห็นชอบจากสภามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม พ.ศ. 2566 และได้รับการรับรองมาตรฐานการอุดมศึกษาจากคณะกรรมการมาตรฐานการอุดมศึกษา เมื่อวันที่ 14 มกราคม พ.ศ. 2569

ชื่อปริญญาที่ผู้สำเร็จการศึกษาได้รับ (Final award)
ภาษาไทย: วิทยาศาสตรบัณฑิต (เทคโนโลยีชีวภาพ) ชื่อย่อ วท.บ. (เทคโนโลยีชีวภาพ)
ภาษาอังกฤษ: Bachelor of Science (Biotechnology) ชื่อย่อ B.Sc. (Biotechnology)

ชื่อหลักสูตร (Programme title)
ภาษาไทย: หลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีชีวภาพ
ภาษาอังกฤษ: Bachelor of Science Program in Biotechnology

ผลลัพธ์การเรียนรู้ที่คาดหวังของหลักสูตร (Expected Learning Outcomes: PLOs)
หลักสูตรกำหนด PLOs ให้ครอบคลุมด้านความรู้และทักษะทางเทคโนโลยีชีวภาพ ทักษะปฏิบัติ การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ การสื่อสาร การทำงานเป็นทีม จริยธรรม การเรียนรู้ตลอดชีวิต และการประยุกต์ใช้ความรู้ โดยมุ่งพัฒนาบัณฑิตตามอัตลักษณ์ “นวัตกรเทคโนโลยีชีวภาพแห่งอนาคต” ที่มีคุณภาพ จริยธรรม และความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน ประกอบด้วย 7 ข้อดังนี้

📌 หมายเหตุ หลักสูตร 2566 กำหนด PLOs ไว้ 10 ข้อ แบ่งเป็น 4 ด้าน ได้แก่
ด้านความรู้ (Knowledge)
PLO1 อธิบายหลักการและทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีชีวภาพได้ถูกต้อง
PLO2 เชื่อมโยงองค์ความรู้ทางเทคโนโลยีชีวภาพกับงานวิจัยได้ถูกต้องตามหลักวิชาการ
PLO3 ประยุกต์องค์ความรู้ทางเทคโนโลยีชีวภาพเพื่อแก้ปัญหาหรือสร้างองค์ความรู้/ผลิตภัณฑ์ได้

ด้านทักษะ (Skills)
PLO4 ปฏิบัติงานทางด้านเทคโนโลยีชีวภาพได้ (ใช้เครื่องมือพื้นฐาน คัดแยกและเพาะเลี้ยงจุลินทรีย์ สกัดและวิเคราะห์สารชีวโมเลกุล ใช้เครื่องมือวิศวกรรมกระบวนการชีวภาพ เพิ่มปริมาณ ตรวจสอบ และตัดเชื่อมสารพันธุกรรม และใช้ชีวสารสนเทศศาสตร์วิเคราะห์ข้อมูลทางชีวภาพ)
PLO5 ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในการสืบค้นข้อมูลเพื่อแสวงหาความรู้ในการพัฒนาตนเอง

ด้านจริยธรรม (Ethics)
PLO6 มีคุณธรรม จริยธรรม จรรยาบรรณที่ดีในการทำงาน และเคารพสิทธิและยอมรับในความแตกต่างระหว่างบุคคล
PLO7 ปฏิบัติตนและปฏิบัติงานด้านเทคโนโลยีชีวภาพให้สอดคล้องกับความปลอดภัยทางชีวภาพ และจริยธรรมของการวิจัยในคนและสัตว์

ด้านลักษณะบุคคล (Character)
PLO8 ปฏิบัติตนเป็นผู้นำและผู้ตามที่ดีในการทำงานร่วมกับผู้อื่น และมีความรับผิดชอบในหน้าที่
PLO9 นำเสนอและสื่อสารความรู้ทางเทคโนโลยีชีวภาพโดยใช้เทคโนโลยีสารสนเทศได้ถูกต้องและตรงประเด็น
PLO10 ติดตาม พร้อมเรียนรู้องค์ความรู้ใหม่ และมีแนวคิดผู้ประกอบการ

คุณสมบัติและเกณฑ์การรับเข้าศึกษา (Admission criteria or requirements)
รับผู้สำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลายหรือเทียบเท่าตามเกณฑ์การรับเข้าของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ รับทั้งนักศึกษาไทยและนักศึกษาต่างชาติที่สามารถใช้ภาษาไทยได้ดี เนื่องจากหลักสูตรจัดการเรียนการสอนเป็นภาษาไทย

รายงานอ้างอิงและข้อมูลเปรียบเทียบ (Benchmark and reference points)
• เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา
• เกณฑ์ AUN-QA Version 4.0
• วิสัยทัศน์และยุทธศาสตร์ของมหาวิทยาลัยและคณะ
• ข้อมูลจากผู้ใช้บัณฑิต ศิษย์เก่า นักศึกษา และภาคอุตสาหกรรม รวมถึงนโยบาย BCG, SDGs และแนวโน้มกำลังคนด้านเทคโนโลยีชีวภาพ

โครงสร้างและข้อกำหนดของหลักสูตร (Programme structure and requirements)
• หลักสูตรระดับปริญญาตรี 4 ปี แบบเต็มเวลา ระบบทวิภาค
• จำนวนหน่วยกิตรวมไม่น้อยกว่า 120 หน่วยกิต ประกอบด้วย วิชาศึกษาทั่วไป 24 หน่วยกิต วิชาเฉพาะ 90 หน่วยกิต และวิชาเลือกเสรี 6 หน่วยกิต
• มีให้เลือกทั้งแผนฝึกงานพร้อมโครงงานพิเศษ และแผนสหกิจศึกษา
• มีหมวดวิชาเฉพาะทางให้เลือก 4 หมวด ได้แก่ เทคโนโลยีชีวภาพอุตสาหกรรม เทคโนโลยีชีวภาพพืช ชีวสารสนเทศศาสตร์ และนวัตกรรมผลิตภัณฑ์ชีวภาพ

📌 หมายเหตุ หลักสูตร 2566 (สำหรับนักศึกษาที่เข้าศึกษาก่อนปีการศึกษา 2570)
จำนวนหน่วยกิตรวมตลอดหลักสูตร ไม่น้อยกว่า 134 หน่วยกิต ประกอบด้วย
1. วิชาศึกษาทั่วไป 30 หน่วยกิต
2. วิชาเฉพาะ 98 หน่วยกิต
2.1 วิชาพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ 23 หน่วยกิต
2.2 วิชาบังคับในสาขา (รวมฝึกงาน สัมมนา โครงงานพิเศษ และจริยธรรมทางเทคโนโลยีชีวภาพ) 38 หน่วยกิต
2.3 วิชาบังคับเลือกนอกสาขา 11 หน่วยกิต
2.4 วิชาเลือก (หมวดวิชาเฉพาะทาง 18 หน่วยกิต + วิชาเลือกอื่นไม่น้อยกว่า 8 หน่วยกิต) 26 หน่วยกิต
3. วิชาเลือกเสรี 6 หน่วยกิต

วันที่จัดทำหรือปรับปรุง Programme Specifications
9 ตุลาคม 2569

ผลิตบัณฑิตทางด้านเทคโนโลยีชีวภาพ ที่มีความรู้ ความสามารถ และทักษะทางวิชาการ มีคุณธรรม จริยธรรม และสนองต่อการพัฒนาประเทศชาติ เพื่อให้สอดคล้องกับปณิธานของมหาวิทยาลัย คือ “เป็นเลิศ เป็นธรรม ร่วมนำสังคม”